W dniach od 2 do 6 listopada 2015 roku w zakopiańskich szkołach został przeprowadzony projekt „Niepełnosprawność – już wiem”. Projekt przeznaczony był dla uczniów klas III Szkół Podstawowych oraz klas III Gimnazjów. Głównym założeniem projektu było przybliżenie dzieciom i młodzieży zagadnienia niepełnosprawności w szerokim ujęciu.

Założenie to zostało zrealizowane poprzez przeprowadzenie we wszystkich klasach III SP oraz klasach III Gimnazjów szkoleń – warsztatów. Projekt realizowany był przez Urząd Miasta Zakopane przy współpracy z zakopiańskimi szkołami. Prelegentami były doświadczone instruktorki w tym jedna osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim.

Tegoroczna, II edycja projektu została przeprowadzona we wszystkich zakopiańskich szkołach publicznych jak i prywatnych. Ogółem projektem zostało objętych ponad 450 uczniów. Projekt spotkał się z uznaniem i aprobatom nauczycieli i dyrektorów szkół. Dzieci po ukończeniu projektu otrzymały pamiątkowe certyfikaty, kubki Mr Blupa, odblaskowe breloczki oraz „Prawo jazdy kategorii W – wózek inwalidzki”.

Problem wykluczenia społecznego w dzisiejszych czasach dotyka wiele dziedzin życia.Jego powodem nie jest wyłącznie status materialny, poziom wykształcenia czy brak dostępu do Internetu. Jest nim również niepełnosprawność, przyczyną czego jest powszechny brak wiedzy na temat w/w zjawiska. Mimo coraz większej liczby materiałów i publikacji na temat różnego rodzaju niepełnosprawności, świadomość znacznej części społeczeństwa, dotycząca tej problematyki jest mała i nie wystarczająca. Niepełnosprawność jest traktowana jako temat tabu. Z drugiej strony coraz większe włączanie się osób z niepełnosprawnościami do zwykłego, codziennego życia, na które składa się praca, rekreacja, życie towarzyskie, czy uczestniczenie w różnego rodzaju wydarzeniach społecznych i kulturalnych, powoduje coraz częstsze ścieranie się świata osób zdrowych z “zaczarowanym” światem niepełnosprawnych. Spotkaniom takim często towarzyszy budowanie niepotrzebnego dystansu, zdenerwowanie, zakłopotanie czy nawet zniechęcenie. Uczestnicy takiej relacji nie wiedzą jak się zachować. Co wolno, a czego nie. Często niekorzystne wzorce, są głęboko zakorzenione. Powodują, że na pytanie dziecka: “Mamo, a czemu ten pan jest na wózku?”, pada odpowiedź: “Nie patrz się, synku!”, zamiast np. “Bo ten pan ma chore nóżki i musi jeździć na wózku. Uśmiechnij się do pana”. W XXI wieku, kiedy niepełnosprawność przestaje być tematem zakazanym i traci moc tabu, należy edukować społeczeństwo w zakresie włączania osób wykluczanych do codziennego życia. Również tych wykluczanych ze względu na niepełnosprawność. Najlepszym momentem do rozpoczęcia takiej edukacji jest wiek szkolny. Wtedy to młody człowiek chłonie wiedzę, na podstawie której w przyszłości zbuduje swój światopogląd.

Podstawowym założeniem projektu było zapoznanie dzieci i młodzieży z tematem niepełnosprawności. Wykształcenie w nich odruchów, które zamiast odcinania się od tematu, jego niezauważania, zagwarantują otwarte podejście i zrozumienie. Każdy z nas na drodze swojego życia spotyka się z osobami niepełnosprawnymi. Doskonale wiemy, o ile łatwiej jest nam stawić czoła sytuacjom, na których temat mamy choćby podstawową wiedzę i które rozumiemy. Szeroka wiedza wcale nie jest niezbędna. Wystarczy podstawowy jej zakres, żeby w sytuacji, w której musimy lub chcemy stawić jej czoła, nie czuć się całkowicie obco i niekomfortowo. Takie obycie z tematem niepełnosprawności już w wieku szkolnym, w szkole podstawowej, a następnie jego wzmocnienie w gimnazjum, spowoduje, że młodzież wchodząca w życie dorosłe, będzie uzbrojona w podstawową wiedzę, która pozwoli jej w odpowiedniej sytuacji, nie czuć się bezbronnym. W miarę dorastania wiedza ta siłą rzeczy będzie uzupełniana i na jej podstawie będzie budować się faktyczna świadomość, dotycząca niepełnosprawności. Nie będąc tematem tabu stanie się ona czymś normalnym. Z czasem zaowocuje to również przekazywaniem pozytywnych wzorców kolejnym pokoleniom, a odpowiedź na pytanie dziecka będzie brzmiała zawsze: “Bo ten pan ma chore nóżki i musi jeździć na wózku. Uśmiechnij się do pana”.

Tekst i zdjęcia: Jakub Sikorski

(AP)